Language Switcher

slide1.jpgslide2.jpgslide4.jpgslide5.jpgslide6.jpgslide7.jpg

Λαική Αρχιτεκτονική

Η Λόφου, όπως και όλοι οι οικισμοί στην Κύπρο, είναι δεμένη με το τοπίο. Είναι αμφιθεατρικά κτισμένη και οι δρόμοι ακολουθούν τις κλίσεις του εδάφους. Κάποτε καταλήγουν σε αδιέξοδα, ενώ ο κεντρικός δρόμος περιβάλλεται από μικροκαταστήματα και καφενεία. Λείπει η ευρύχωρη πλατεία. Απλά γύρω από τα καφενεία και την εκκλησία υπάρχει διαπλάτυνση του δρόμου. Η ανασφάλεια που ένιωθαν οι κάτοικοι και οι περιορισμένες οικονομικές δραστηριότητες δεν τους επέτρεπαν να επιδιώξουν την ανάπτυξη κοινόχρηστων χώρων. 

Οι περισσότεροι δρόμοι είναι χαλικόστρωτοι και οι απόμεροι χωμάτινοι. Πριν από λίγα χρόνια χρησιμοποιήθηκε και το πλακόστρωτο με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί ο παραδοσιακός χαρακτήρας. Ο κεντρικός δρόμος του χωριού ο οποίος ήταν κάποτε χαλικόστρωτος, τη δεκαετία του 70’ είχε ασφαλτοστρωθεί. Πρόσφατα ο ίδιος  δρόμος έγινε χαλικόστρωτος με αποτέλεσμα να αποκτήσει ξανά τον παλιό παραδοσιακό χαρακτήρα του.  Η δόμηση είναι πυκνή και υπάρχει στενή σχέση με το τοπίο. Στην τοιχοποιία, χρησιμοποιείται αποκλειστικά η πέτρα και η μεσοτοιχία είναι πολύ συχνή. Οι στέγες είναι επικλινείς και κεραμιδένιες με μαλακές κλίσεις. Σήμερα, τα περισσότερα σπίτια έχουν αναπαλαιωθεί. 

Μπροστά από τα σπίτια υπάρχουν οι αυλές, που συνδέονται άμεσα με το δρόμο με φαρδιές πύλες, τα λεγόμενα ξωπόρτια, που είναι προσεκτικά κτισμένα. 

 

Οι τοίχοι

Η κατασκευή των τοίχων γινόταν από ντόπιες ακανόνιστες πέτρες διαφόρων μεγεθών. Πελεκητές πέτρες, που ήταν πιο μεγάλες, χρησιμοποιούνταν στις γωνιές των σπιτιών. Σε μερικές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται για τους λαμπάδες των θυρών και των παραθύρων. Σε άλλες περιπτώσεις πάνω από τις πόρτες και τα παράθυρα υπήρχε ένα ακατέργαστο δοκάρι, που διαπερνούσε τον τοίχο.

Αν και οι πέτρες είναι ακατέργαστες, τοποθετούνται προσεγμένα με ισόδομο σχεδόν σύστημα, για να είναι πιο στερεό το σπίτι. Ο τεχνίτης τραβούσε ‘’ράμμαν’’ και χρησιμοποιούσε πηλό για κονίαμα. Δεδομένου ότι οι πέτρες είναι ακανόνιστες, για να σχηματίσει η κάθε στρώση μια οριζόντια επιφάνεια στην επάνω πλευρά, που θα δεχθεί την επόμενη, ισοπεδώνεται με μικρά χαλίκια. Έτσι οι πέτρες περικλείονται με χαλίκια και ο τοίχος παίρνει διακοσμητικό χαρακτήρα. Στην τοιχοποιία συνδυάζονται μικρές με μεγάλες πέτρες και τα κενά γεμίζονται με όλων των ειδών τις πέτρες, πλάκες, χαλίκια.

 

Οι ξύλινες κατασκευές

Οι ξύλινες κατασκευές γίνονταν στις στέγες, στο πάτωμα, στα ανώγια, στις πόρτες και στα παράθυρα. Όταν τα μακρινάρια είναι πολύ στενά, το άνοιγμα γεφυρώνεται με μια σειρά δοκάρια τοποθετημένα πολύ κοντά το ένα στο άλλο, που τα ονομάζουν «βολίτζια». Πάνω από τα βολίτζια, που τοποθετούνται παράλληλα προς τις μικρές πλευρές του μακριναριού, υπάρχει το τσίπωμα, δηλαδή μια κατασκευή από πολύ λεπτά κλαδιά ή καλάμια, βαλμένα κάθετα προς τα βολίτζια.

 Οι πόρτες κατασκευάζονταν από μεγάλα και χοντρά σανίδια, που τοποθετούνταν όρθια. Τα σανίδια καρφώνονται στις πιο απλές κατασκευές σε τρία οριζόντια ξύλα, που βρίσκονται στην εσωτερική πλευρά της πόρτας. Πολύ σπάνια στις εξωτερικές πλευρές, τα σανίδια χαράζονται με διάφορα γεωμετρικά σχήματα.

 Στα πιο παλιά σπίτια τα παράθυρα έκλειναν μόνο με τα ξύλινα παραθυρόφυλλα. Αργότερα, προστέθηκαν και τα τζαμλίκια. Τα παράθυρα συνήθως είναι μικρά, ορθογώνια, σχηματισμένα με πελεκητές πέτρες και σιδεριά που στερεώνεται μέσα στον τοίχο.

 

 Η μορφή των σπιτιών

Ο πρώτος τύπος σπιτιού της Λόφου είναι το μακρινάρι, που εξυπηρετούσε όλες τις ανάγκες της οικογένειας, όπου όταν αυτές αυξήθηκαν έγινε επέκταση του ορθογώνιου χώρου. Για καλύτερη στήριξη τοποθέτησαν στο μέσο της απόστασης μια χοντρή ξύλινη δοκό και αργότερα σιδερένια (νευκά), που χώριζε το χώρο σε δυο μακρόστενους ορθογώνιους χώρους (δίχωρο). Στα πιο πολλά σπίτια της Λόφου, για στήριξη του σπιτιού έκτιζαν καμάρες.  

Αργότερα, όταν οι ανάγκες αυξάνονται περισσότερο, προστέθηκε κατά μήκος τους άξονα του μακριναριού και ο σώσπιτος. Ήταν ένα μικρότερο δωμάτιο που χρησίμευε για αποθήκη. Το σέντε και τα πιθάρια βρίσκονται στο σώσπιτο. Η πρόσβαση στο σώσπιτο μπορεί να γίνεται απευθείας από το εσωτερικό του σπιτιού.  

Μέσα στο δίχωρο υπήρχε συνήθως η τσιμινιά, ενώ στην αυλή υπήρχαν ο φούρνος και η βούρνα. Στην αυλή κτίζονταν και διάφοροι άλλοι βοηθητικοί χώροι. Στα διώροφα σπίτια υπήρχε εξωτερική πέτρινη σκάλα. 

Κατ’ εξαίρεση του παραδοσιακού τύπου σπιτιού στη Λόφου, υπάρχουν και πιο σύγχρονα κτίσματα με ηλιακούς.